Dünya çapýnda otorite olarak kabul edilen Aaron P.Nelson'un 'Belleðinizi Nasýl Güçlendirirsiniz?' isimli kitabý, iþ dünyasýný yakýndan ilgilendiren bu sorunla mücadele yollarýný anlatýyor…

Yaþ ilerlemesine baðlý oluþan bellek kaybý, günlük yaþamda büyük sýkýntýlara yol açsa da aslýnda önlenebilir bir rahatsýzlýk. Týpký olasý yýkýcý etkilerinin önlendiði veya oluþmuþ hasarýn bir kýsmýnýn geriye döndürülebildiði diðer yaygýn hastalýklarda olduðu gibi...

Bellek konusunda dünyaca tanýnmýþ otoritelerden biri olan Dr. Aaron P. Nelson'ýn kaleme aldýðý 'Belleðinizi Nasýl Güçlendirirsiniz?' adlý kitap, belleðin nasýl çalýþtýðýný, bellek kaybý problemlerini, bunun nedenlerini ve tedavi þekillerini anlatýyor. Acýbadem Saðlýk Grubu ve Optimist Yayýnlarý'nýn Harvard Týp Okulu rehberliðinde yayýmladýklarý kitap, bu alanda merak ettiðiniz her türlü sorunun yanýtýný içeriyor. Bellek kaybýnýn baþ müsebbipleri arasýnda stresin yer aldýðýný göz önünde bulundurursak, iþ dünyasýný yakýndan ilgilendiren bu kitapta yer verilen basit önlemlerle yaþa baðlý bellek zayýflamasýna karþý mücadele edebilir, konsantre olma, bilgiyi belleðe alma ve daha sonra hatýrlama yeteneðinizi geliþtirebilirsiniz.

BELLEK PROBLEMLERÝNÝN NEDENERÝ

Genler
Beyninizin nasýl geliþeceðini ve yaþamýnýz boyunca nasýl evrim geçireceðini genler belirler ve bu sizden baðýmsýz bir faktördür. Belleðinizin ne kadar güçlü olacaðýný ve yaþla birlikte gücünün ne kadar azalacaðýný genler belirler. Alzheimer, hipertansiyon veya depresyon dahil belleðe zarar veren birçok hastalýkla ilgili riskleriniz genlerin etkisi altýndadýr.

Hormonlar
Cinsiyet hormonlarý belleði etkiliyor. Yaþla birlikte kadýnlarda östrojen, erkeklerde testosteron düzeyi düþer ve bunlar yaþa baðlý bellek kaybýný da tetikler.

Yaþa baðlý yaygýn hastalýklar
Bu hastalýklar belleði dolaylý ya da dolaysýz zayýflatabilir. Bunlarýn bazýsý için kullanýlan ilaçlar da belleðe ya da konsantrasyona zarar verme riski taþýr.

Koroner arter hastalýðý
Kalbiniz için kötü olan, beyniniz için de kötüdür. Yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet gibi hastalýklar bellek problemi riskini artýrýr.

Tiroid bozukluðu
Tiroid bezi, fonksiyonunu gerektiði gibi yerine getiremiyorsa, metabolizmanýz çok hýzlý ya da çok yavaþ olabilir. Her iki problem de öðrenmeyi ve belleði etkileyebilir.

Nörolojik bozukluklar
Çeþitli nörolojik bozukluklar, nöronlarda ve nöron aðýnda doðrudan hasar yaparak ya da nöronlarýn gerektiði gibi iþlev görmesini engelleyerek bellek kaybýna ve diðer türden biliþsel fonksiyon bozukluklarýna yol açabilir. (Alzheimer, inme, kafa travmasý, parkinson, epilepsi)

Kanser
Kansere karþý uygulanan kemoterapi ve ýþýn tedavisi de bellek kaybýný tetikleyebilir.

Ruh hali, stres ve bellek
Gerek depresyon ve travma sonrasý stres bozukluðu gibi psikolojik bozukluklar, gerekse de yoðun stres optimum belleðe zarar verebilir. Bu problemleri kontrol altýna almak genellikle bellek fonksiyonunu düzeltir.

Ýlaçlar
Yeni bir ilaca baþladýktan sonra belleðiniz zayýflarsa, bu durum pekala ilaçla baðlantýlý olabilir. Hangi ilaçlarýn bellek kaybýna yol açtýðýný, Nelson'un kitabýnda liste halinde bulabilirsiniz.

Uyku
Geceleri iyi uyuyamayan kiþiler rahat uyuyanlara göre unutkanlýða daha eðilimlidir. Bellek pekiþmesi için iyi bir gece uykusu temeldir. Belleði korumaya yeten uyku süresi ise altý saattir. Çünkü uyku stres hormonlarýný düþürme etkisiyle zaten belleðe dolaylý yoldan fayda saðlýyor.

Diyet ve beslenme
Okuduklarýnýzýn aksine belleðinizi güçlendirecek sihirli bir 'beyin besini' yoktur. Ama kalitesiz bir diyet belleðinize zarar verebilir. Ayrýca bellek kaybýný önleyecek saðlýklý yiyecekler ve besin maddeleri bulunuyor. Bunlarý þöyle sýralayabiliriz;

B vitamini
Folik asit, B6, B12 vitaminleri vücutta doðal olarak üretilmez bu yüzden yiyeceklerden ve tamamlayýcýlardan saðlanmalýdýr. Bu vitaminler þu yiyeceklerde bulunur: Karaciðer, tahýl ürünleri, pirinç, fýndýk türü sert kabuklu yemiþler, süt, yumurta, et, balýk, meyveler, yeþil sebzeler.

Ýyi yaðlar, kötü yaðlar
Beynimiz, doymuþ yaðlardan (ette ve süt ürünlerinde bulunur) ve trans yaðlardan kötü etkilenebilir. Ama beynimiz fýndýk türü sert kabuklu yemiþlerden, birçok bitkisel yaðdan ve balýk yaðýndan gelen doymamýþ yaðlarla güçlenebilir.

Antioksidanlar
Antioksidanlar yani C, E vitaminleri ve beta-karoten zararlý molekülleri etkisiz býrakýr. Bu yüzden antioksidanlar bellek kaybýna karþý koruma saðlayabilir.

Alkol
Týpký mebzul miktarda stresin faydalý olmasý gibi ölçülü miktarda alkol de bellek için olumlu etkide bulunabilir. Araþtýrmalar az ve orta derecede alkol kullanýmýnýn bunama riskini azalttýðýný ortaya koyuyor.

Egzersiz
Egzersizin bellekle ne ilgisi olduðunu merak ediyorsunuzdur. Araþtýrmalara göre hareketsiz kiþiler, düzenli fiziksel aktivite içinde olan insanlara göre daha büyük bellek kaybýna uðruyor. Mutlaka bir spor dalýyla uðraþ þart deðilse de günlük yaþamda hareketli olmak bellek için çok faydalý.

Zihinsel canlýlýk
Yaþlandýkça beyninizin ne kadar iyi performans göstereceði, onun ne kadarýný kullandýðýnýza baðlýdýr. Akýllarýna meydan okuyan kiþiler, zihinsel faaliyetten uzak kiþilere kýyasla zaman içerisinde daha esnek bir belleðe sahip olabiliyor.

Sigara
Sigara içenlerin isimleri ve yüzleri içmeyenler kadar iyi hatýrlayamadýðýný yýllardýr biliyoruz. Sigara içenler içmeyenlerle kýyaslandýðýnda bellek ve buna baðlý biliþsel fonksiyonlarda çok daha keskin bir düþüþ sergiliyor.

Uyuþturucu kullanýmý
Uyuþturucu belleðe ve beyin fonksiyonlarýna zarar verebilir. Hatta bu zarar sadece ilaçlarýn kullanýldýðý dönemde deðil sonrasýndaki aylarda da sürebilir.

YANLIÞ KANI: Her stres bellek için kötüdür

Aþýrý stres belleðinizi köreltebilir, ama ölçülü miktarda stres aslýnda belleðiniz güçlendirebilir. Gözünüzde büyüyen iþ teslim tarihinin baskýsý, odaklanma ve dikkati koruma yeteneðinizi artýrabilir. Sonuçta bilgiyi daha etkili bir biçimde edinirsiniz, bu da bellek pekiþmesini ve geri getirmeyi teþvik eder.

ÝYÝ BÝR BELLEÄžE SAHÝP OLMAK ÝÇÝN:

* Oturmayýn, düzenli egzersiz yapýn
* Takviye olarak vitamin alýn
* Ýnsan içine karýþýn
* Mutfaðýnýzý saðlýklý yiyeceklerle donatýn
* Uykunuza dikkat edin
* Mutlaka yeni þeyler öðrenin
* Biraz alkol alýn
* En küçük þeyi dert etmeyip, stresi yönetin
* Lütfen hayata baðlanýn
* Laçkalýktan kurtulun, düþüncelerinizi ve hayatýnýzý organize edin.
* Etkili önlemlerle beyninizi darbelerden koruyun.
* Kesinlikle baþarabilirsiniz! Pozitif tutumunuzu sürdürün.